محمد مهدى ملايرى
68
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
بهترين نمايندهء اين كوشش ستودهء انسانى است ، سهم بزرگى در ايجاد همكارى فرهنگى و نزديك ساختن گروههاى مختلف علما و دانشمندان بر عهده گرفته است . و اين شمارهء مخصوص كه مشتمل بر زبدهء افكار دانشمندان شرق از كنارههاى درياى سفيد مديترانه از جانب باخترى تا كشور چين در جانب خاورى است ، نمونهاى از اين فعّاليّتهاى علمى و فرهنگى جهانى است كه آرزومنديم همچنان رويا و بارور باشد و پيوسته با گذشت زمان پايههاى آن استوارتر و گسترش آن بيشتر گردد . در اينجا نمىتوانم كوششهاى رئيس كرسى فارسى دوست دانشمند خود آقاى دكتر محمّدى را كه پيش از آشنائى با شخصيّت ارجمند ايشان با آثار و مؤلّفات عربى ايشان آشنا شدم ناگفته بگذارم . زيرا دوست دانشمند ما در زبان عربى هم مانند فارسى داراى تأليفات مىباشند ، و به ياد دارم كه وقتى با لذّت و شوق فراوان دو جلد از مؤلّفات عربى ايشان را بنام « درس اللغة و الأدب » كه مشتمل بر نخبهء آثار ادبى عربى از ابتداى دورهء نهضت و چندين بحث و تحقيق و تعليقات ادبى بود مطالعه مىكردم ، از ژرفبينى و وسعت دامنهء تحقيق و دقّتنظرى كه در آنها ديده مىشد و نمودارى از علم و اطّلاع وسيع مؤلّف در ادبيّات عربى بود از اعجاب و تحسين خوددارى نتوانستم كرد . در آن تحقيقات ، شاعران و نويسندگان لبنانى سهمى بسزا داشتند . و اكنون بسيار خوشوقتم كه فرصتى بدست آوردهام كه از ايشان از چند بابت سپاسگذارى كنم : نخست از اين بابت كه نمايندهء دانشگاه تهران برادر بزرگتر ما هستند كه فضل تقدّم در ايجاد اين روابط فرهنگى را بدست آوردهاند ، و البتّه فضيلت تقدّم هميشه بزرگترها را سزاست . و همچنين است همكاريهاى علمى ايشان در زمينهء زبان و ادبيّات ، همين همكارى كه هر روز ثمره و نتيجهء تازهاى از آن مىبينيم . و از نتايج آن اينكه امروز ديگر اين مسأله براى ما روشن شده است كه تا وقتى دانشمندان عرب ، زبان فارسى را ، هم از لحاظ قواعد و دستور ، و هم از